Sống chung không kết hôn có được công nhận quan hệ vợ chồng không?

Sống chung không kết hôn có được công nhận quan hệ vợ chồng không?

Trong cuộc sống hiện nay, nhiều cặp đôi lựa chọn sống chung để cùng xây dựng cuộc sống nhưng chưa đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp về tài sản, con cái hoặc quyền lợi giữa hai bên, câu hỏi sống chung không kết hôn có được pháp luật xem như vợ chồng hay không lại trở nên rất quan trọng. Pháp luật Việt Nam có quy định khá rõ về trường hợp này.

Sống chung không đăng ký kết hôn có được pháp luật công nhận là vợ chồng không?

Hình 1: Sống chung không đăng ký kết hôn có được pháp luật công nhận là vợ chồng không?

Việc sống chung không kết hôn, cùng chăm sóc nhau, tổ chức cuộc sống chung hoặc thậm chí tổ chức đám cưới không đồng nghĩa với việc quan hệ vợ chồng đã được pháp luật công nhận. Điều kiện quan trọng để xác lập quan hệ hôn nhân là hai bên phải thực hiện đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật.

Theo Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc kết hôn phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền; nếu không đăng ký thì việc kết hôn không có giá trị pháp lý. Đồng thời, Điều 14 quy định trường hợp nam, nữ đủ điều kiện kết hôn nhưng chung sống như vợ chồng mà không đăng ký thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.

Vì vậy, sống chung không kết hôn không làm phát sinh tư cách vợ chồng về mặt pháp lý. Hai người vẫn có thể cùng xây dựng cuộc sống, cùng chăm sóc con hoặc tạo lập tài sản, nhưng khi giải quyết tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền sẽ không mặc nhiên áp dụng toàn bộ quyền và nghĩa vụ dành cho vợ chồng.

Sống chung không kết hôn có được chia tài sản không?

Theo Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn trước hết được giải quyết theo thỏa thuận. Nếu hai bên không thỏa thuận được thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật có liên quan.

Hình 2: Sống chung không kết hôn có được chia tài sản không?

Tài sản chung khi sống chung không đăng ký kết hôn được xác định thế nào?

Khi sống chung không kết hôn , tài sản của hai bên không mặc nhiên trở thành “tài sản chung vợ chồng” như chế độ tài sản được xác lập sau khi kết hôn. Việc xác định quyền sở hữu thường dựa trên nguồn tiền đóng góp, thỏa thuận giữa hai bên, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu và các chứng cứ liên quan.

Chẳng hạn, hai người cùng góp tiền mua một căn nhà nhưng giấy chứng nhận chỉ đứng tên một người. Khi có tranh chấp, người còn lại không nên chỉ dựa vào việc đã cùng sinh sống để yêu cầu chia đôi tài sản. Họ cần chứng minh phần đóng góp hoặc căn cứ khác để bảo vệ quyền lợi của mình.

Tài sản mua trong thời gian sống chung là tài sản chung hay là tài sản riêng?

Nhiều người cho rằng cứ tài sản mua trong thời gian sống chung không kết hôn thì mặc nhiên là tài sản chung. Cách hiểu này chưa chính xác. Thời điểm mua tài sản chỉ là một yếu tố; quan trọng hơn là ai đóng góp, đóng góp bao nhiêu, hai bên có thỏa thuận cùng sở hữu hay không và có chứng cứ chứng minh việc đóng góp đó hay không.

Với những tài sản có giá trị lớn như nhà, đất, ô tô hoặc khoản đầu tư kinh doanh, hai bên nên lưu giữ hợp đồng, chứng từ chuyển khoản, giấy biên nhận và các thỏa thuận liên quan. Những tài liệu này có thể trở thành căn cứ quan trọng nếu sau này phát sinh tranh chấp.

Cách chia tài sản khi hai bên không còn sống chung

Khi sống chung không kết hôn chấm dứt, hai bên nên ưu tiên thỏa thuận về tài sản, khoản nợ và các nghĩa vụ tài chính. Nếu đạt được thống nhất, việc phân chia tài sản khi sống chung sẽ thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế thời gian và chi phí phát sinh do tranh chấp. 

Trường hợp không thể thỏa thuận, một bên có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Khi đó, cần xác định rõ tài sản nào thuộc quyền sở hữu của ai, phần đóng góp của từng người và các chứng cứ liên quan. Luật cũng yêu cầu việc giải quyết phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác nhằm duy trì đời sống chung được coi là lao động có thu nhập.

Những rủi ro pháp lý khi sống chung không kết hôn

Hình 3: Những rủi ro pháp lý khi sống chung không kết hôn

Một trong những rủi ro dễ thấy nhất khi sống chung không kết hôn là quyền lợi của mỗi bên có thể khó được xác định nếu tài sản không có giấy tờ hoặc thỏa thuận rõ ràng. Đặc biệt, những tài sản có giá trị lớn nhưng chỉ đứng tên một người thường dễ trở thành nguyên nhân tranh chấp khi hai bên chia tay.

Bên cạnh đó, hai người không có tư cách vợ chồng hợp pháp nên khi phát sinh vấn đề liên quan đến tài sản, nghĩa vụ hoặc hợp đồng, việc giải quyết không được mặc nhiên thực hiện theo chế độ tài sản của vợ chồng. Thay vào đó, cơ quan giải quyết sẽ căn cứ thỏa thuận và các quy định pháp luật có liên quan.

Quyền lợi của con cũng là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Việc cha mẹ không đăng ký kết hôn không làm mất đi quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con. Pháp luật quy định quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con trong trường hợp này được giải quyết theo các quy định về quan hệ cha mẹ, con.

Một rủi ro khác khi sống chung không kết hôn là tâm lý chủ quan khi cho rằng “đã sống với nhau như vợ chồng thì pháp luật sẽ bảo vệ như vợ chồng”. Thực tế, chỉ một vài giấy tờ như hợp đồng mua bán, giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc chứng từ thanh toán cũng có thể tạo ra khác biệt rất lớn khi quyền lợi cần được xác định.

Dịch vụ tư vấn luật hôn nhân và gia đình tại Luật Nam Sơn

Luật Nam Sơn cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật hôn nhân và gia đình cho những trường hợp cần xác định quyền, nghĩa vụ và phương án bảo vệ lợi ích hợp pháp. Với các vấn đề liên quan đến chung sống không đăng ký kết hôn, luật sư có thể hỗ trợ phân tích tình trạng pháp lý, tài sản, con cái và những rủi ro có thể phát sinh.

Điểm quan trọng khi lựa chọn Luật Nam Sơn là việc tư vấn pháp luật về sống chung không kết hôn được định hướng theo từng hồ sơ cụ thể, thay vì áp dụng một cách giải quyết chung cho mọi trường hợp. Từ thông tin, giấy tờ và chứng cứ khách hàng cung cấp, luật sư có thể đánh giá căn cứ pháp lý, xác định quyền lợi liên quan và đưa ra hướng xử lý phù hợp với từng tình huống.

Nếu đang phát sinh tranh chấp sau thời gian sống chung, khách hàng nên chủ động tìm kiếm tư vấn pháp lý càng sớm càng tốt. Luật Nam Sơn có thể hỗ trợ tư vấn, đánh giá hồ sơ, xác định quyền đối với tài sản, quyền và nghĩa vụ đối với con cũng như hướng dẫn thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Hình 4: Đội ngũ luật sư uy tín tại Luật Nam Sơn

Lời kết

Trong bài viết này, Luật Nam Sơn đã phân tích những vấn đề quan trọng liên quan đến việc sống chung nhưng không đăng ký kết hôn, từ việc xác lập quan hệ vợ chồng, quyền đối với tài sản cho đến những rủi ro có thể phát sinh. Nếu bạn đang sống chung không kết hôn và gặp vướng mắc về tài sản, con cái hoặc quyền lợi sau khi chấm dứt quan hệ, đừng tự mình xử lý khi chưa hiểu rõ căn cứ pháp luật.

Liên Hệ: 0909633246

Liên Hệ: 1900633246

Fanpage
Đặt lịch hẹn
Zalo
Hotline