Người quản lý di sản thừa kế có quyền và nghĩa vụ gì?

Người quản lý di sản thừa kế có quyền và nghĩa vụ gì?

Người quản lý di sản thừa kế giữ vai trò quan trọng trong việc bảo quản, quản lý tài sản và bảo đảm quyền lợi của những người thừa kế. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của người được giao quản lý di sản. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này và cần lưu ý gì trong quá trình thực hiện?

Ai được làm người quản lý di sản thừa kế?

Người quản lý di sản thừa kế có trách nhiệm bảo quản tài sản trong thời gian chờ phân chia. Việc xác định người quản lý phụ thuộc vào di chúc và thỏa thuận của những người thừa kế. Điều 616 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định các trường hợp được giao quản lý di sản. Quy định này giúp xác định người chịu trách nhiệm giữ gìn và bàn giao tài sản.

Hình 1: Ai được làm người quản lý di sản thừa kế?

Người được chỉ định trong di chúc

Người lập di chúc có thể chỉ định một cá nhân quản lý di sản sau khi mình qua đời. Người này cần thực hiện công việc trong phạm vi pháp luật và nội dung di chúc. Việc được chỉ định không đồng nghĩa với quyền tự ý sở hữu hoặc phân chia tài sản. Người quản lý phải bảo quản di sản và thông báo tình trạng tài sản cho những người thừa kế.

Người được các thừa kế thỏa thuận lựa chọn

Nếu di chúc không chỉ định người quản lý, những người thừa kế có thể thỏa thuận lựa chọn người phù hợp. Người quản lý di sản thừa kế có thể là thành viên gia đình hoặc cá nhân được các bên thống nhất. Các bên nên lập văn bản ghi rõ phạm vi công việc, cách kiểm kê và thời điểm bàn giao tài sản. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của các bên và hạn chế tranh chấp phát sinh. 

Trường hợp chưa có người quản lý di sản

Nếu di chúc không chỉ định người quản lý, các thừa kế có thể chưa chọn được người thay thế. Người đang chiếm hữu, sử dụng hoặc quản lý di sản tiếp tục trông coi tài sản trong thời gian đó. Nếu chưa xác định được người thừa kế và chưa có người quản lý, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quản lý di sản. Đây là phương án được quy định tại Điều 616 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Người quản lý di sản được làm gì và không được làm gì?

Người quản lý không trở thành chủ sở hữu di sản chỉ vì được giao trông coi tài sản. Bộ luật Dân sự quy định quyền đại diện, quyền hưởng thù lao và các nghĩa vụ bảo quản tài sản. Người quản lý di sản thừa kế phải thực hiện đúng trách nhiệm được giao. Những quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đồng thừa kế.

Hình 2: Người quản lý di sản được làm gì và không được làm gì?

Quyền đại diện và hưởng thù lao

Người quản lý có thể đại diện cho những người thừa kế trong quan hệ với bên thứ ba liên quan đến di sản. Họ cũng có thể nhận thù lao theo thỏa thuận và được thanh toán chi phí bảo quản tài sản. Nếu không thống nhất được mức thù lao, pháp luật cho phép hưởng một khoản thù lao hợp lý. Quyền lợi này được quy định tại Điều 618 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Nghĩa vụ bảo quản tài sản thừa kế

Người quản lý di sản thừa kế có trách nhiệm lập danh mục di sản và thu hồi tài sản đang bị người khác chiếm hữu theo quy định pháp luật. Họ phải bảo quản tài sản, đồng thời thông báo tình trạng di sản cho những người thừa kế. Khi có yêu cầu hợp lệ, người quản lý cần bàn giao di sản theo quy định. Nếu vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại, họ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Những hành vi không được tự ý thực hiện

Người quản lý không được tự ý bán, trao đổi, tặng cho, cầm cố hoặc thế chấp tài sản thừa kế. Việc định đoạt tài sản của người được chỉ định hoặc được các thừa kế cử cần có sự đồng ý bằng văn bản của những người thừa kế. Người đang quản lý theo khoản 2 Điều 616 cũng không được thực hiện các giao dịch định đoạt tài sản nêu trên. Tự ý sử dụng tài sản vì lợi ích riêng có thể dẫn đến tranh chấp và trách nhiệm bồi thường.

Xử lý thế nào khi người quản lý di sản vi phạm trách nhiệm?

Khi người quản lý di sản thừa kế không thực hiện đúng nghĩa vụ, những người thừa kế nên thu thập chứng cứ và yêu cầu giải quyết rõ ràng. Hướng xử lý phụ thuộc vào hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế và thỏa thuận giữa các bên. Trước hết, các bên nên yêu cầu bàn giao tài sản hoặc trao đổi bằng văn bản. Nếu không đạt được thỏa thuận, người có quyền lợi liên quan có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật. 

Hình 3: Xử lý thế nào khi người quản lý di sản vi phạm trách nhiệm?

Yêu cầu bàn giao lại di sản

Người thừa kế có thể gửi yêu cầu bằng văn bản đề nghị người quản lý bàn giao di sản. Yêu cầu nên nêu rõ tài sản, giấy tờ kèm theo, thời hạn bàn giao và tình trạng cần đối chiếu. Các bên nên lập biên bản giao nhận, kèm danh mục tài sản và chứng từ liên quan. Nếu người quản lý không hợp tác, tài liệu này có thể hỗ trợ quá trình giải quyết tranh chấp.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Người quản lý di sản thừa kế phải bồi thường nếu vi phạm nghĩa vụ và gây thiệt hại. Người yêu cầu cần thu thập chứng cứ về tài sản, hành vi vi phạm và thiệt hại phát sinh. Chứng cứ có thể gồm biên bản kiểm kê, tin nhắn, hồ sơ giao nhận hoặc chứng từ sửa chữa. Mức bồi thường và trách nhiệm cụ thể sẽ được xem xét dựa trên căn cứ pháp luật và chứng cứ vụ việc.

Giải quyết tranh chấp tại Tòa án

Trường hợp các bên không thỏa thuận được, người có quyền lợi liên quan có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Đơn khởi kiện cần nêu rõ yêu cầu, thông tin các bên và nội dung tranh chấp. Tài liệu kèm theo nên gồm di chúc, giấy tờ thừa kế, giấy tờ tài sản và bằng chứng vi phạm. Tòa án sẽ xem xét chứng cứ và quy định pháp luật áp dụng để giải quyết vụ việc.

Luật Nam Sơn tư vấn pháp lý về quản lý di sản thừa kế

Quá trình quản lý di sản có thể phát sinh nhiều vướng mắc như bất đồng về quyền sử dụng tài sản, chậm bàn giao hoặc không thống nhất cách bảo quản. Luật Nam Sơn hỗ trợ giải đáp các vấn đề pháp lý liên quan, giúp khách hàng hiểu rõ căn cứ pháp luật và phương án xử lý phù hợp với từng trường hợp.

Nếu cần tư vấn về người quản lý di sản thừa kế, bạn nên chuẩn bị di chúc, giấy tờ tài sản và thông tin về những người liên quan. Luật Nam Sơn có thể hỗ trợ làm rõ quyền, nghĩa vụ của người quản lý và hướng giải quyết khi xảy ra tranh chấp, qua đó giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Hình 4: Luật Nam Sơn tư vấn pháp lý về quản lý di sản thừa kế

Kết luận 

Việc quản lý di sản cần tuân thủ quy định pháp luật nhằm bảo đảm tài sản được bảo quản và quyền lợi của những người thừa kế được tôn trọng. Người quản lý di sản thừa kế phải thực hiện đúng quyền hạn, nghĩa vụ và chịu trách nhiệm nếu gây thiệt hại. Nếu phát sinh tranh chấp hoặc vướng mắc trong quá trình quản lý, bạn có thể liên hệ Luật Nam Sơn để được tư vấn hướng giải quyết phù hợp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Liên Hệ: 0909633246

Liên Hệ: 1900633246

Fanpage
Đặt lịch hẹn
Zalo
Hotline