Khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải là quyền quan trọng của người lao động nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp khi bị chấm dứt hợp đồng trái luật. Việc hiểu rõ quy định, trình tự và thời hạn khiếu nại sẽ giúp người lao động xử lý đúng cách, tránh mất thời gian và công sức. Trong bài viết này, Luật Nam Sơn sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục khiếu nại khi bị công ty sa thải trái luật.
Các trường hợp người lao động bị sa thải trái luật
Theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, việc áp dụng hình thức kỷ luật sa thải chỉ hợp pháp khi tuân thủ đúng căn cứ, nguyên tắc và thủ tục. Người lao động được coi là bị sa thải trái luật trong các trường hợp sau:

Hình 1. Những trường hợp được coi là sa thải trái luật
1. Không thuộc các căn cứ sa thải hợp pháp tại Điều 125 Bộ luật Lao động 2019
Người lao động bị sa thải nhưng hành vi vi phạm không nằm trong các trường hợp được pháp luật cho phép, cụ thể:
- Trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc;
- Tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động, hoặc có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc (được quy định trong nội quy lao động);
- Tái phạm khi chưa được xóa kỷ luật (theo Điều 126 Bộ luật Lao động 2019);
- Tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày mà không có lý do chính đáng.
2. Vi phạm các hành vi bị cấm tại Điều 127 Bộ luật Lao động 2019
- Xâm phạm sức khỏe, danh dự, tính mạng, uy tín, nhân phẩm của người lao động trong quá trình xử lý kỷ luật;
- Phạt tiền, cắt lương thay cho việc xử lý kỷ luật;
- Áp dụng hình thức kỷ luật đối với hành vi không được quy định trong nội quy lao động, hợp đồng lao động hoặc pháp luật về lao động.
3. Không tuân thủ nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động (Điều 122 Bộ luật Lao động 2019)
Ví dụ: không thông báo trước, không tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động, không tiến hành họp xử lý kỷ luật đúng quy định…
Trình tự, thủ tục khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải
Để việc khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải hiệu quả và đúng quy định, người lao động cần nắm rõ các bước sau (theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP):
Hồ sơ cần có khi khiếu nại
Theo khoản 1 Điều 25 Nghị định số 24/2018/NĐ-CP, khi người lao động bị sa thải trái luật và muốn thực hiện khiếu nại lần đầu, cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ, tài liệu sau:
- Đơn khiếu nại hoặc văn bản thể hiện rõ nội dung khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải;
- Thông báo thụ lý giải quyết khiếu nại của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền;
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền lợi bị xâm phạm trong quá trình giải quyết khiếu nại;
- Báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh nội dung khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải;
- Kết quả giám định (nếu có liên quan đến vụ việc);
- Biên bản đối thoại giữa người lao động và người sử dụng lao động (nếu có);
- Quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan có thẩm quyền;
- Các tài liệu khác có liên quan để làm rõ vụ việc.

Hình 2. Chuẩn bị hồ sơ là bước quan trọng để khiếu nại được tiếp nhận
Thủ tục khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải
Theo quy định tại Mục 4 Chương II Nghị định 24/2018/NĐ-CP, trình tự giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định kỷ luật sa thải trái luật được thực hiện như sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải
Người lao động nộp đơn khiếu nại kèm hồ sơ, tài liệu liên quan trực tiếp đến người sử dụng lao động đã ban hành quyết định kỷ luật sa thải.
Bước 2: Thụ lý giải quyết khiếu nại
- Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu phải xem xét thụ lý nếu khiếu nại thuộc phạm vi và thẩm quyền.
- Khi thụ lý, phải có văn bản thông báo cho:
- Người khiếu nại;
- Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính;
- Trường hợp khiếu nại do cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác chuyển đến thì phải thông báo cho đơn vị đã chuyển hồ sơ.
- Thời hạn thụ lý: tối đa 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải hợp lệ.
Bước 3: Kiểm tra, xác minh nội dung khiếu nại
Sau khi thụ lý, người giải quyết khiếu nại lần đầu có trách nhiệm trực tiếp kiểm tra, xác minh hoặc giao cho bộ phận chuyên môn thực hiện. Quá trình này phải được tiến hành khách quan, chính xác và kịp thời.
Người có thẩm quyền kiểm tra, xác minh được pháp luật quy định các quyền và nghĩa vụ sau:
- Yêu cầu người khiếu nại, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ;
- Yêu cầu giải trình bằng văn bản về nội dung khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải;
- Triệu tập các bên liên quan để làm rõ vụ việc;
- Trưng cầu giám định khi cần thiết để có căn cứ giải quyết;
- Thực hiện các biện pháp kiểm tra, xác minh khác theo quy định pháp luật;
- Báo cáo đầy đủ kết quả xác minh và chịu trách nhiệm về tính chính xác.
Báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh phải thể hiện rõ các nội dung chính:
- Đối tượng và phạm vi kiểm tra, xác minh;
- Thời gian tiến hành;
- Người trực tiếp thực hiện;
- Nội dung được kiểm tra, xác minh;
- Kết quả xác minh thực tế;
- Kết luận và kiến nghị hướng giải quyết khiếu nại;
- Các thông tin khác có liên quan (nếu có).
Bước 4: Tổ chức đối thoại lần đầu
Trong quá trình giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải, nếu xét thấy cần thiết, người giải quyết khiếu nại phải tổ chức gặp gỡ, đối thoại với:
- Người khiếu nại;
- Người bị khiếu nại;
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Hình 3: Tổ chức đối thoại để làm rõ nội dung khiếu nại và hướng giải quyết
Nguyên tắc đối thoại:
- Tiến hành công khai, dân chủ;
- Người giải quyết khiếu nại phải nêu rõ: nội dung cần đối thoại, kết quả kiểm tra xác minh;
- Người tham gia có quyền trình bày ý kiến, cung cấp chứng cứ, đưa ra yêu cầu.
Bước 5: Ra quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu
Sau khi kiểm tra, xác minh và đối thoại (nếu có), người giải quyết khiếu nại phải ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu.
Quyết định này phải có các nội dung chính:
- Ngày, tháng, năm ban hành;
- Tên, địa chỉ của người khiếu nại và người bị khiếu nại;
- Nội dung khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải;
- Kết quả kiểm tra, xác minh;
- Kết quả đối thoại (nếu có);
- Căn cứ pháp luật áp dụng;
- Kết luận nội dung khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải và phương án giải quyết cụ thể;
- Quy định về bồi thường thiệt hại (nếu có);
- Thông tin về quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện tại Tòa án.
Bước 6: Gửi quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ban hành, người giải quyết khiếu nại lần đầu phải gửi quyết định đến:
- Người khiếu nại;
- Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở;
- Các bên liên quan khác (nếu cần).
Lời khuyên từ Luật Nam Sơn khi khiếu nại
Quá trình khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải có thể khá phức tạp và gây nhiều áp lực cho người lao động. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, bạn nên lưu ý:
- Trước khi chính thức khiếu nại, hãy chủ động trao đổi với người sử dụng lao động để làm rõ vấn đề, từ đó tìm hướng giải quyết phù hợp.
- Mọi thông tin quan trọng cần được thể hiện bằng văn bản hoặc tài liệu cụ thể, tránh tranh chấp “lời nói khó chứng minh”.
- Nếu gặp khó khăn trong quy trình hoặc quyền lợi không được đảm bảo, việc tham vấn luật sư là lựa chọn cần thiết. Đội ngũ luật sư của Luật Nam Sơn luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và đại diện cho bạn giúp quá trình khiếu nại diễn ra hiệu quả, đúng pháp luật và đảm bảo công bằng.

Hình 4. Hãy để Luật Nam Sơn đồng hành giúp quá trình hiệu quả hơn
Kết luận
Trên đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục khiếu nại quyết định kỷ luật sa thải giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu quý khách còn băn khoăn hoặc cần hỗ trợ pháp lý trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động, hãy liên hệ ngay với Luật Nam Sơn qua hotline 1900 633 246 để được luật sư tư vấn và hướng dẫn chi tiết!




