Thừa kế luôn là vấn đề nhạy cảm trong nhiều gia đình, đặc biệt khi liên quan đến việc phân chia tài sản sau khi một người qua đời. Trong đó, thừa kế di chúc là hình thức phổ biến giúp người để lại tài sản thể hiện rõ mong muốn của mình. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cách thừa kế theo di chúc được thực hiện trong thực tế.
Thừa kế di chúc là gì?
Thừa kế di chúc là việc chuyển giao tài sản của người đã chết cho người khác dựa trên nội dung được ghi trong di chúc hợp pháp. Đây là cách để người lập di chúc chủ động quyết định ai sẽ được nhận tài sản của mình sau khi qua đời.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thừa kế theo di chúc chỉ có hiệu lực khi di chúc được lập hợp pháp và người để lại tài sản đã qua đời. Khi đó, việc phân chia di sản sẽ được thực hiện dựa trên ý chí đã được ghi nhận trong di chúc.
.png)
Hình 1: Thừa kế theo di chúc là gì?
Sự khác nhau giữa thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật
Trong thực tế, việc chia tài sản thừa kế có thể diễn ra theo hai hình thức phổ biến: thừa kế di chúc và thừa kế theo pháp luật. Hai hình thức này có sự khác nhau về căn cứ áp dụng và cách xác định người hưởng di sản.
Thừa kế di chúc được thực hiện khi người chết đã lập di chúc hợp pháp để lại tài sản cho những người cụ thể. Trong trường hợp này, việc phân chia tài sản sẽ tuân theo nội dung di chúc đã được lập trước đó.
Ngược lại, thừa kế theo pháp luật xảy ra khi không có di chúc, di chúc không hợp pháp hoặc không xác định được người hưởng. Khi đó, tài sản sẽ được chia theo hàng thừa kế theo quy định của pháp luật.
Ai được hưởng thừa kế theo di chúc?
Không phải ai cũng có quyền nhận tài sản khi có di chúc. Pháp luật quy định khá rõ về các đối tượng được hưởng thừa kế di chúc cũng như những trường hợp đặc biệt liên quan.
Việc xác định đúng người thừa kế là bước quan trọng giúp quá trình thừa kế theo di chúc diễn ra minh bạch, tránh tranh chấp phát sinh giữa các thành viên trong gia đình.

Hình 2: Ai được hưởng thừa kế theo di chúc?
Người được chỉ định trong di chúc
Người được chỉ định trong di chúc là những cá nhân hoặc tổ chức được người lập di chúc ghi rõ tên để nhận tài sản. Trong trường hợp thừa kế di chúc, đây là nhóm đối tượng có quyền hưởng di sản theo đúng nội dung đã được ghi nhận.
Tài sản có thể được chia cho một hoặc nhiều người, tùy thuộc vào ý chí của người lập di chúc. Nếu di chúc hợp pháp, việc phân chia tài sản sẽ được thực hiện đúng theo nội dung đã ghi.
Người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc
Pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của một số đối tượng dù nội dung thừa kế theo di chúc không đề cập đến họ. Những người này thường bao gồm con chưa thành niên, cha mẹ già yếu hoặc người phụ thuộc không có khả năng lao động.
Trong nhiều trường hợp, dù di chúc không chỉ định, họ vẫn được hưởng một phần di sản theo quy định. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi cơ bản cho những người thân thuộc gần gũi với người đã mất.
Trường hợp người thừa kế chết trước người lập di chúc
Nếu người được ghi trong thừa kế di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, phần tài sản đó sẽ được xử lý theo quy định pháp luật. Khi đó, di sản có thể được chia lại cho những người thừa kế khác.
Trong một số trường hợp, phần tài sản này sẽ được chia theo thừa kế theo pháp luật nếu di chúc không có quy định thay thế. Vì vậy, việc lập di chúc rõ ràng và đầy đủ là điều rất quan trọng.
Quyền và nghĩa vụ của người được hưởng thừa kế
Người được hưởng thừa kế theo di chúc không chỉ có quyền nhận tài sản mà còn có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ liên quan. Những nghĩa vụ này có thể bao gồm việc thanh toán nợ hoặc các nghĩa vụ tài sản của người chết.
Sau khi hoàn tất các nghĩa vụ tài chính, phần tài sản còn lại mới được chia cho người thừa kế. Điều này giúp đảm bảo việc thừa kế theo di chúc diễn ra đúng quy định pháp luật.
Nguyên tắc chia di sản thừa kế theo di chúc
Việc chia tài sản theo thừa kế di chúc cần tuân thủ những nguyên tắc nhất định nhằm đảm bảo tính hợp pháp và công bằng. Các nguyên tắc này được quy định rõ trong pháp luật dân sự.
Hiểu rõ các nguyên tắc này sẽ giúp quá trình thừa kế theo di chúc diễn ra thuận lợi, hạn chế tranh chấp giữa những người liên quan.
Chia di sản theo ý chí của người lập di chúc
Nguyên tắc quan trọng nhất của thừa kế theo di chúc là tôn trọng ý chí của người để lại tài sản. Nếu di chúc hợp pháp, nội dung trong đó sẽ được ưu tiên áp dụng khi chia di sản. Điều này có nghĩa là người lập di chúc có quyền quyết định ai được hưởng tài sản, hưởng bao nhiêu và theo hình thức nào.
Phân chia theo tỷ lệ được ghi trong di chúc
Trong nhiều trường hợp thừa kế di chúc, người lập di chúc sẽ ghi rõ tỷ lệ phân chia tài sản cho từng người. Khi đó, việc chia di sản sẽ được thực hiện theo đúng tỷ lệ đã được nêu. Nếu tài sản có nhiều loại khác nhau, các bên có thể thỏa thuận phân chia phù hợp với tỷ lệ đã được ghi trong di chúc.

Hình 3: Nguyên tắc chia di sản thừa kế theo di chúc
Trường hợp di chúc không ghi rõ phần di sản
Nếu thừa kế theo di chúc không ghi rõ phần tài sản mỗi người được hưởng, những người thừa kế có thể cùng nhau thỏa thuận để phân chia di sản. Việc thỏa thuận cần đảm bảo phù hợp với ý chí chung của người lập di chúc. Trong trường hợp không đạt được sự thống nhất, việc phân chia có thể được giải quyết theo quy định pháp luật hoặc thông qua tòa án.
Xử lý nghĩa vụ tài sản của người chết trước khi chia thừa kế
Trước khi thực hiện thừa kế di chúc, các nghĩa vụ tài sản của người đã mất cần được giải quyết trước. Điều này bao gồm các khoản nợ, nghĩa vụ thuế hoặc nghĩa vụ tài chính khác. Sau khi hoàn tất các nghĩa vụ này, phần tài sản còn lại mới được chia cho người thừa kế theo nội dung di chúc đã được lập.
Luật Nam Sơn - Đơn vị tư vấn luật về thừa kế
Trong thực tế, nhiều trường hợp thừa kế theo di chúc phát sinh tranh chấp do di chúc không rõ ràng hoặc các bên không thống nhất cách chia tài sản. Khi đó, việc tìm đến đơn vị tư vấn pháp lý uy tín là điều rất cần thiết.
Luật Nam Sơn là đơn vị chuyên tư vấn và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến thừa kế di chúc, giúp khách hàng hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Luật Nam Sơn hỗ trợ từ việc lập di chúc hợp pháp, tư vấn phân chia di sản đến giải quyết tranh chấp thừa kế một cách minh bạch và đúng pháp luật.

Hình 4: Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm tại Luật Nam Sơn
Kết luận
Trong bài viết này, Luật Nam Sơn đã giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm thừa kế di chúc, cũng như các nguyên tắc và đối tượng được hưởng di sản theo quy định pháp luật. Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp hạn chế tranh chấp và đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan đến thừa kế theo di chúc hoặc cần tư vấn pháp lý cụ thể, hãy liên hệ ngay với Luật Nam Sơn để được hỗ trợ nhanh chóng. Đội ngũ luật sư luôn sẵn sàng tư vấn chi tiết, giúp bạn giải quyết vấn đề một cách hiệu quả và đúng quy định pháp luật




