Quyền thừa kế của con nuôi theo quy định pháp luật mới nhất

Quyền thừa kế của con nuôi theo quy định pháp luật mới nhất

Quyền thừa kế của con nuôi là một trong những vấn đề pháp lý được nhiều người quan tâm, đặc biệt trong trường hợp cha mẹ nuôi qua đời mà không để lại di chúc. Con nuôi có được hưởng phần tài sản như con ruột hay không? Luật Nam Sơn sẽ chia sẻ về quyền thừa kế của con nuôi, điều kiện để được công nhận là con nuôi hợp pháp và cách chia di sản thừa kế trong từng trường hợp cụ thể.

Quyền thừa kế của con nuôi có như con đẻ?

Căn cứ Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật quy định rõ về quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha mẹ nuôi cũng như giữa con nuôi với cha mẹ đẻ, mẹ đẻ. Theo đó, con nuôi và cha mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau, đồng thời vẫn được hưởng di sản thừa kế theo quy định tại Điều 651 và Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015.

Tại Điều 651, Bộ luật Dân sự quy định cụ thể những người được thừa kế theo pháp luật được chia theo thứ tự như sau:

  • Hàng thừa kế thứ nhất: gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
  • Hàng thừa kế thứ hai: gồm ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
  • Hàng thừa kế thứ ba: gồm cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cô ruột, dì ruột, cậu ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cô ruột, dì ruột, cậu ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hoặc từ chối nhận di sản.

 

Hình 1. Con nuôi có được thừa kế tài sản như con đẻ?

Có thể thấy, quyền thừa kế của con nuôi được pháp luật công nhận tương đương với con đẻ. Con nuôi hợp pháp được xếp vào hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng với các thành viên cùng hàng. Do đó, khi cha mẹ nuôi qua đời, con nuôi hợp pháp có quyền được nhận phần thừa kế di sản mà cha mẹ nuôi để lại theo đúng quy định của pháp luật.

Điều kiện công nhận là con nuôi hợp pháp?

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp con nuôi đều được pháp luật công nhận và có quyền thừa kế như con đẻ. Để được xem là con nuôi hợp pháp và được hưởng quyền thừa kế của con nuôi, người nhận nuôi và người được nhận nuôi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Luật Nuôi con nuôi năm 2010, cụ thể như sau:

 

Hình 2. Để được hưởng quyền thừa kế của con nuôi cần đáp ứng các điều kiện

Điều kiện của người nhận con nuôi

Theo khoản 1 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010, người muốn nhận con nuôi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

  • Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
  • Hơn con nuôi ít nhất 20 tuổi;
  • Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con nuôi;
  • Có tư cách đạo đức tốt.

Tuy nhiên, pháp luật cũng có quy định ngoại lệ. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 14, nếu cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không cần đáp ứng điều kiện:

  • Hơn con nuôi 20 tuổi trở lên;
  • Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở.

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010 cũng liệt kê các trường hợp không được nhận con nuôi, bao gồm:

  • Người đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
  • Người đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục hoặc cơ sở chữa bệnh;
  • Người đang chấp hành hình phạt tù;
  • Người chưa được xóa án tích về các tội: cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ người thân; dụ dỗ, chứa chấp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em.

Điều kiện của người được nhận làm con nuôi

Theo quy định của Luật Nuôi con nuôi 2010, người được nhận làm con nuôi phải đáp ứng các điều kiện sau:

  • Trẻ em dưới 16 tuổi;
  • Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chỉ được nhận làm con nuôi trong các trường hợp đặc biệt sau:
    • Được cha dượng hoặc mẹ kế nhận làm con nuôi;
    • Được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi.

Ngoài ra, một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai vợ chồng, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc và thực hiện quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi.

Đăng ký nhận con nuôi - Căn cứ để xác lập quyền thừa kế của con nuôi

Theo Điều 9 Luật Nuôi con nuôi 2010, việc nhận con nuôi chỉ có giá trị pháp lý khi được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền, cụ thể:

 

Hình 3. Đăng ký nhận con nuôi để được công nhận quyền thừa kế hợp pháp

  • Ủy ban nhân dân cấp xã (xã, phường, thị trấn) nơi thường trú của người nhận con nuôi hoặc người được nhận làm con nuôi sẽ đăng ký việc nuôi con nuôi trong nước.
  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thường trú của người được giới thiệu làm con nuôi quyết định việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài; Sở Tư pháp thực hiện đăng ký việc này.
  • Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi của công dân Việt Nam đang tạm trú ở nước ngoài.

Như vậy, chỉ khi việc nhận con nuôi được đăng ký hợp pháp, mối quan hệ cha mẹ nuôi - con nuôi mới được pháp luật công nhận. Khi đó, quyền thừa kế của con nuôi sẽ được bảo đảm ngang hàng với con ruột, theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Các trường hợp con nuôi được hưởng di sản thừa kế hợp pháp

Đối chiếu với Bộ luật Dân sự, quyền thừa kế của con nuôi được pháp luật công nhận trong các trường hợp sau:

 

Hình 4. Quyền thừa kế của con nuôi theo quy định pháp luật Việt Nam.

  • Hưởng thừa kế theo di chúc: Khi cha mẹ nuôi có lập di chúc và ghi rõ phần di sản dành cho con nuôi.
  • Hưởng thừa kế theo pháp luật: Khi người con nuôi là con nuôi hợp pháp, nằm trong hàng thừa kế theo quy định.
  • Hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc: Trong trường hợp cha mẹ nuôi để lại di chúc hợp pháp nhưng không chia phần cho con nuôi thì con nuôi vẫn được hưởng 2/3 suất thừa kế theo pháp luật nếu thuộc một trong hai trường hợp:
    • Con nuôi chưa đủ 18 tuổi;
    • Con nuôi đã đủ 18 tuổi nhưng mất khả năng lao động và không thể tự nuôi sống bản thân.

Kết luận

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp về quyền thừa kế của con nuôi liên quan đến việc phân chia di sản thừa kế, bạn nên tìm đến luật sư chuyên về thừa kế để được tư vấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu bạn cần hỗ trợ, liên hệ Luật Nam Sơn qua hotline 1900 633 246 để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm tư vấn và đưa ra hướng giải quyết phù hợp nhất.

Liên Hệ: 0909633246

Liên Hệ: 1900633246

Fanpage
Đặt lịch hẹn
Zalo
Hotline