Trong quan hệ lao động, hợp đồng lao động đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, trên thực tế không ít trường hợp hợp đồng bị vi phạm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên. Khi không thể tự thương lượng hoặc hòa giải, khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động là giải pháp cần thiết để bảo vệ công bằng và lợi ích hợp pháp.
Khi nào người lao động có quyền khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động?
Người lao động có thể tiến hành khởi kiện khi cho rằng quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm do hành vi vi phạm hợp đồng từ phía người sử dụng lao động. Một số tình huống phổ biến gồm:
- Doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.
- Không trả hoặc chậm trả tiền lương, phụ cấp, thưởng.
- Không đóng hoặc đóng thiếu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
- Không đảm bảo điều kiện làm việc, thời giờ nghỉ ngơi theo cam kết.
- Bố trí công việc khác trái thỏa thuận gây thiệt hại đến quyền lợi người lao động.

Hình 1: Khi nào người lao động có quyền khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động
Các dạng vi phạm hợp đồng lao động thường gặp
Vi phạm hợp đồng lao động có thể xuất phát từ phía người sử dụng lao động hoặc người lao động, với nhiều dạng khác nhau như:
Vi phạm từ phía người sử dụng lao động
Vi phạm từ phía người sử dụng lao động thường diễn ra dưới nhiều hình thức, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.
Một số hành vi phổ biến bao gồm: Đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không có lý do hợp pháp; chậm hoặc không thanh toán tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác; không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định; ép buộc người lao động làm việc quá giờ hoặc trong môi trường không đảm bảo an toàn. Đây đều là những vi phạm nghiêm trọng, tạo cơ sở để người lao động khởi kiện nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình
Vi phạm từ phía người lao động
Vi phạm từ phía người lao động cũng có thể phát sinh và gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp. Các hành vi thường gặp bao gồm: Tự ý nghỉ việc mà không tuân thủ thời hạn thông báo theo hợp đồng; làm việc cho đối thủ cạnh tranh khi hợp đồng vẫn còn hiệu lực; hoặc gây thiệt hại cho doanh nghiệp thông qua việc làm mất mát, hư hỏng tài sản, tiết lộ bí mật kinh doanh, hay làm ảnh hưởng đến uy tín công ty.
.png)
Hình 2: Các dạng vi phạm hợp đồng lao động thường gặp
Căn cứ pháp lý để khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động
Căn cứ pháp lý để khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động được quy định cụ thể trong nhiều văn bản pháp luật quan trọng, là cơ sở để người lao động hoặc người sử dụng lao động bảo vệ quyền lợi của mình trước Tòa án:
- Bộ luật Lao động 2019: Văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh quan hệ lao động, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, các trường hợp chấm dứt hợp đồng hợp pháp, cũng như trách nhiệm bồi thường khi xảy ra vi phạm.
- Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015: Hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục khởi kiện, thu thập chứng cứ và giải quyết tranh chấp lao động tại Tòa án, đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra công bằng, minh bạch.
- Các nghị định, thông tư hướng dẫn: Điển hình như Nghị định 145/2020/NĐ-CP, quy định cụ thể hơn về hợp đồng lao động, chế độ quyền lợi, điều kiện làm việc và trách nhiệm bồi thường khi một trong hai bên vi phạm hợp đồng.

Hình 3: Căn cứ pháp lý để khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động
Thủ tục khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động
Thủ tục khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động thường trải qua các bước sau:
- Thu thập chứng cứ: Hợp đồng lao động, bảng lương, quyết định chấm dứt hợp đồng, chứng từ bảo hiểm, email, tin nhắn hoặc các giấy tờ liên quan.
- Gửi đơn yêu cầu hòa giải: Theo quy định, tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua hòa giải viên lao động trước khi nộp đơn khởi kiện.
- Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án: Nếu hòa giải không thành, người lao động có thể nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
- Tòa án thụ lý và xét xử: Sau khi nhận đơn, Tòa án sẽ thụ lý, triệu tập các bên, xem xét chứng cứ và đưa ra phán quyết cuối cùng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Vai trò của Luật Nam Sơn trong giải quyết vi phạm hợp đồng lao động
Trong các vụ việc vi phạm hợp đồng lao động, việc hiểu và áp dụng đúng quy định pháp luật là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi của người lao động hoặc người sử dụng lao động. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Luật Nam Sơn đóng vai trò quan trọng trong việc:
- Tư vấn pháp lý: Giúp khách hàng nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình theo hợp đồng và quy định pháp luật hiện hành.
- Đại diện tham gia hòa giải và tố tụng: Thay mặt khách hàng làm việc với hòa giải viên lao động, cơ quan chức năng hoặc trực tiếp tham gia tranh tụng tại Tòa án.
- Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ khởi kiện: Hỗ trợ chuẩn bị đơn khởi kiện, thu thập chứng cứ và các tài liệu pháp lý cần thiết.
- Đảm bảo quyền lợi tối đa: Đưa ra giải pháp pháp lý tối ưu để khách hàng nhận được bồi thường hoặc bảo vệ lợi ích hợp pháp khi xảy ra tranh chấp.

Hình 4: Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp tại Luật Nam Sơn
Khởi kiện vi phạm hợp đồng lao động là giải pháp pháp lý cần thiết để người lao động bảo vệ quyền lợi khi bị xâm phạm. Việc nắm rõ các trường hợp vi phạm, căn cứ pháp lý và thủ tục khởi kiện sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong quá trình tranh chấp. Để đảm bảo quyền lợi tối đa, Luật Nam Sơn sẽ đồng hành từ khâu tư vấn, chuẩn bị hồ sơ đến đại diện tham gia tố tụng, giúp người lao động khởi kiện hiệu quả và nâng cao khả năng đạt được kết quả tốt nhất.




