Quy định về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng năm 2022

Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

Quy định về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng năm 2022

Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

Hiện nay, có nhiều vụ án giết người mà nguyên nhân xuất phát là từ hành vi tự vệ của cá nhân trước sự tấn công của người khác. Vậy, trong trường hợp nào hành vi giết người để tự vệ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Như thế nào là giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

  • Phòng vệ chính đáng là gì

Điều 22 Bộ luật hình sự 2015(sửa đổi năm 2017) có quy định về trường hợp phòng vệ chính đáng như sau:

– Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

– Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Cụ thể, hành vi xâm phạm tính mạng hoặc sức khỏe của người khác được coi là phòng vệ chính đáng khi có đầy đủ các dấu hiệu sau đây:

– Hành vi xâm hại các lợi ích cần phải bảo vệ phải là hành vi tội phạm hoặc rõ ràng là có tính chất nguy hiểm đáng kể cho xã hội;

– Hành vi nguy hiểm cho xã hội đang gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại thực sự và ngay tức khắc cho những lợi ích cần phải bảo vệ;

– Phòng vệ chính đáng không chỉ gạt bỏ sự đe dọa, đẩy lùi sự tấn công mà còn có thể tích cực chống lại sự xâm hại, gây thiệt hại cho chính người xâm hại;

– Hành vi phòng vệ phải cần thiết với hành vi xâm hại, tức là không có sự chênh lệch quá đáng giữa hành vi phòng vệ với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại.

Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên thì cá nhân khi có hành vi tự vệ với mục đích là bảo vệ quyền lợi của một hay một nhóm đối tượng xác định, tương xứng với mức độ nguy hiểm của người đang thực hiện hành vi xâm hại sẽ được xem là phòng vệ chính đáng.

  • Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là gì?

Khi hành vi tự vệ vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, cụ thể là chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại thì cá nhân vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

– Về mặt khách quan: hành vi khách quan của tội phạm là giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Đây là trường hợp nạn nhân chính là người có hành vi tấn công, xâm hại lợi ích hợp pháp và hành vi giết người là hành vi người phạm tội lựa chọn thực hiện để ngăn chặn hành vi tấn công, bảo vệ lợi ích hợp pháp đang bị xâm hại.

Trong trường hợp này, hành vi giết người để phòng vệ là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Hậu quả: Làm nạn nhân chấm dứt sự sống.
Mối quan hệ giữa hành vi và hậu quả: hành vi phòng vệ vượt quá giới hạn chính đáng là nguyên nhân dẫn đến cái chết của nạn nhân.

 Về mặt khách thể: là quan hệ nhân thân mà nội dung là quyền sống của con người.

– Về mặt chủ quan: là lỗi cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp.

+ Lỗi cố ý trực tiếp: Người phạm tội thấy trước hậu quả của hành vi phòng vệ sẽ dẫn đến chết người, nhưng vì mong muốn hậu quả đó xảy ra nên đã thực hiện hành vi phạm tội.
+ Lỗi cố ý gián tiếp: Người phạm tội nhận thức được hành vi của mình có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người khác, thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra, nhưng để đạt được mục đích của mình nên đã có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.

– Về mặt chủ thể: Chủ thể của tội phạm là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.

Theo quy định của pháp luật thì phòng vệ chính đáng đòi hỏi sự chống trả lại một cách cần thiết, phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi tấn công trong trường hợp cụ thể.

Để xem xét hành vi chống trả có cần thiết hay không, có quá giới hạn phòng vệ hay không phải xem xét toàn diện những tình tiết có liên quan đến hành vi xâm hại và hành vi phòng vệ như: vũ khí, phương tiện, phương pháp mà hai bên đã sử dụng, cường độ của sự tấn công và của sự phòng vệ, hoàn cảnh xảy ra sự việc…

Hình phạt về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

Theo đó, cá nhân giết người do do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội vẫn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự như sau:

– Người nào giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội:

+ Bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm;

+ Hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

– Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.

Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là tội nghiêm trọng, có quy định về mức hình phạt thấp hơn tội giết người bởi ở đây đã có sự xem xét đến yếu tố lỗi của nạn nhân, đó là có hành vi tấn công, xâm hại lợi ích của nhà nước, tổ chức, cá nhân. Và người phạm tội có hành vi chống trả nhưng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công.

Như vậy Luật Nam Sơn đã giải đáp cho các bạn hiểu quy định của pháp luật về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng năm 2022. Trong trường hợp quý khách có bất kỳ các vấn đề nào gặp khó khăn đừng ngần ngại liên hệ Luật Nam Sơn để được hỗ trợ trực tiếp bởi các Luật sư HàLuật sư Trung và các Luật sư chuyên môn khác.

Điện thoại: 1900.633.246

Gmail: Luatnamson79@gmail.com

1900.633.246 tv.luatnamson@gmail.com Follow on facebook