Di chúc viết tay không công chứng có giá trị thấp hơn khi được công chứng? Bộ luật Dân sự 2015

di chúc viết tay

Di chúc viết tay không công chứng có giá trị thấp hơn khi được công chứng? Bộ luật Dân sự 2015

Di chúc thể hiện ý muốn của một cá nhân muốn chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Hiện nay, di chúc khá phổ biến, di chúc có thể được công chứng và không được công chứng. Vậy di chúc viết tay có giá trị thấp hơn di chúc được công chứng không? 

Di chúc viết tay

Có được phép lập di chúc viết tay?

Căn cứ theo Điều 627 Bộ luật dân sự năm 2015 hình thức di chúc gồm di chúc bằng văn bản và di chúc miệng, trong đó di chúc bằng văn bản gồm 04 loại (Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015), đó là:

  • Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có công chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có chứng thực

Pháp luật dân sự không quy định hay giải thích thế nào là di chúc viết tay. Tuy nhiên, căn cứ vào các loại di chúc bằng văn bản như trên và theo cách hiểu thông thường thì di chúc viết tay là di chúc không được công chứng hoặc chứng thực. Người lập di chúc tự lập di chúc, lưu giữ mà không cần đến bất cứ cơ quan nào để công chứng hoặc chứng thực.

Như vậy, căn cứ theo các loại di chúc bằng văn bản và các phân tích trên về di chúc viết tay thì có thể thấy Bộ luật Dân sự năm 2015 cho phép cá nhân được lập di chúc viết tay gồm 02 loại, đó là:

  • Di chúc bằng văn bản có người làm chứng
  • Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.

Di chúc viết tay hợp pháp khi nào?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015: Di chúc hợp pháp

Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.”.

Như vậy, di chúc viết tay hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

Điều kiện đối với người lập di chúc

– Độ tuổi được lập di chúc viết tay (không công chứng hoặc chứng thực): Phải từ đủ 15 tuổi trở lên, riêng trường hợp người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi được lập di chúc, nếu được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc (khoản 2 Điều 625 Bộ luật Dân sự 2015).

– Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc.

– Không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.

Điều kiện về nội dung

Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Được quy định tại Điều 631 Bộ luật Dân sự năm 2015 di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:

– Ngày, tháng, năm lập di chúc;

– Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

– Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

– Di sản để lại và nơi có di sản.

Ngoài những nội dung chủ yếu như Điều 1 trên thì di chúc có thể có các nội dung khác:

– Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.

– Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa.

Điều kiện về hình thức

Hình thức di chúc không được trái với quy định của của luật, cụ thể:

– Đối với di chúc bằng văn bản không có người làm chứng: Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc.

– Đối với di chúc bằng văn bản có người làm chứng:

Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc (Điều 634 Bộ luật Dân sự năm 2015).

Căn cứ Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì ai cũng có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau:

-Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.

-Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

-Người chưa thành niên (chưa đủ 18 tuổi), người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Như vậy, khi người lập di chúc đã tuân thủ các quy định nêu trên thì di chúc viết tay là hoàn toàn hợp pháp và được đảm bảo giá trị về mặt pháp lí.

Di chúc viết tay không công chứng có giá trị thấp hơn khi được công chứng?

Căn cứ theo các loại di chúc bằng văn bản được quy định tại Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015, có thể thấy di chúc viết tay có giá trị pháp lý như di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực.

Nói cách khác, pháp luật dân sự không quy định di chúc viết tay có giá trị pháp lý thấp hơn di chúc được công chứng hoặc chứng thực mà thay vào đó chúng đều có giá trị như nhau trong việc thể hiện ý chí của cá nhân khi muốn chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Di chúc viết tay cũng không khó để chứng minh tính xác thực (một số trường hợp chỉ cần giám định chữ viết).

Bên cạnh đó, cũng cần lưu ý trong trường hợp vừa có di chúc viết tay vừa có di chúc được công chứng hoặc chứng thực. Đối với trường hợp này được quy định như sau:

Căn cứ Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc cũ bằng di chúc mới thì di chúc trước bị huỷ bỏ. Do đó, khi người lập di chúc đã hủy bỏ hoặc thay thế di chúc cũ bằng một di chúc mới thì di chúc cũ sẽ không còn hiệu lực thi hành.

Bên cạnh đó, khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực (khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015), Nghĩa là khi người lập di chúc chết thì bản di chúc sau cùng mới là bản di chúc có hiệu lực và những người thừa kế phải căn cứ vào bản di chúc sau cùng này để phân chia di sản thừa kế.

Như vậy, không phân biệt giá trị pháp lý di chúc viết tay với di chúc được công chứng hoặc chứng thực; trường hợp có nhiều bản di chúc thì di chúc sau cùng mới là di chúc có hiệu lực. Đồng thời di chúc cũng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên thì di chúc mới được xem là hợp pháp.

Trên đây là toàn bộ quy định của pháp luật về việc di chúc viết tay có giá trị thấp hơn di chúc được công chứng không Luật Nam Sơn xin gửi đến quý bạn đọc. Trường hợp có các thắc mắc cần giải đáp liên quan đến pháp luật quý bạn đọc có thể liên hệ qua Hotline: 1900.633.246, email: Luatnamson79@gmail.com để được tư vấn trực tiếp bởi Luật sư HàLuật sư Trung và các Luật sư có kinh nghiệm khác.

 

1900.633.246 tv.luatnamson@gmail.com Follow on facebook