Trong nhiều gia đình hiện nay, việc có con riêng là chuyện không hiếm gặp. Tuy nhiên, khi người để lại tài sản qua đời, câu hỏi thường được đặt ra là: con riêng có được hưởng thừa kế không? Pháp luật quy định thế nào về quyền thừa kế của con riêng đối với tài sản của cha mẹ ruột hoặc bố dượng, mẹ kế? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp lý, điều kiện được hưởng, và những trường hợp con riêng không được chia thừa kế.
Khái niệm con riêng là gì?
Con riêng là thuật ngữ pháp lý và xã hội được dùng để chỉ người con được sinh ra trong một cuộc hôn nhân hoặc mối quan hệ trước đó của cha hoặc mẹ, không phải là con chung của cả hai vợ chồng trong cuộc hôn nhân hiện tại. Tuy nhiên, dù là con riêng hay con chung, pháp luật Việt Nam không phân biệt quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ nếu mối quan hệ cha mẹ và con được xác lập hợp pháp.

Hình 1: Khái niệm con riêng là gì?
Cơ sở pháp lý về con riêng có được hưởng thừa kế không
Trong các vụ việc liên quan đến con riêng có được hưởng thừa kế không, việc hiểu rõ cơ sở pháp lý là yếu tố quan trọng giúp xác định quyền lợi chính đáng của người con trong mối quan hệ gia đình phức tạp.
Bộ luật Dân sự năm 2015
Những người được hưởng thừa kế theo pháp luật bao gồm: Con đẻ, con nuôi hợp pháp của người chết, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi hợp pháp của người chết và vợ hoặc chồng của người chết. Trường hợp con riêng không có quan hệ huyết thống nhưng có quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp. Con riêng và cha dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì cũng được hưởng thừa kế của nhau.
Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014
Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ của mình. Quy định này thể hiện rõ nguyên tắc bình đẳng giữa các con, dù là con chung hay con riêng. Nghĩa là, pháp luật không phân biệt nguồn gốc sinh ra của đứa trẻ. Mọi đứa trẻ đều có quyền bình đẳng như nhau trước pháp luật. Miễn là có quan hệ huyết thống hợp pháp với cha hoặc mẹ, thì đứa trẻ được quyền nhận cha, mẹ và được thừa kế tài sản của họ.

Hình 2: Cơ sở pháp lý về con riêng có được hưởng thừa kế không
Các trường hợp con riêng có được hưởng thừa kế không
Khi đặt câu hỏi con riêng có được hưởng thừa kế không, pháp luật Việt Nam đã quy định rõ những trường hợp mà con riêng có quyền nhận di sản hợp pháp:
Hưởng thừa kế theo di chúc
Nếu người để lại di sản có lập di chúc hợp pháp, trong đó ghi rõ phần tài sản dành cho con riêng, thì con riêng được hưởng đúng theo di chúc, không cần xét đến huyết thống hay quan hệ nuôi dưỡng.
Hưởng thừa kế theo pháp luật
Khi người để lại di sản không lập di chúc, hoặc di chúc không hợp lệ, thì việc chia tài sản sẽ tuân theo Điều 651 BLDS 2015.
Nếu con riêng chứng minh được quan hệ huyết thống hoặc là con nuôi hợp pháp, họ được xếp vào hàng thừa kế thứ nhất, và được chia phần bằng các con khác.
Hưởng thừa kế từ bố dượng hoặc mẹ kế
Theo Điều 654 BLDS 2015, con riêng và bố dượng/mẹ kế có thể được thừa kế của nhau nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế như cha con, mẹ con.
Ví dụ: Con riêng sống cùng mẹ và bố dượng từ nhỏ, được bố dượng nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ thì khi bố dượng mất, con riêng có thể được chia thừa kế.

Hình 3: Các trường hợp con riêng có được hưởng thừa kế không
Điều kiện để con riêng được hưởng thừa kế
Khi đặt câu hỏi con riêng có được hưởng thừa kế không, điều quan trọng là phải xác định các điều kiện pháp lý để con riêng được công nhận là người thừa kế hợp pháp:
Chứng minh quan hệ hợp pháp với người để lại di sản
Con riêng phải có quan hệ huyết thống hợp pháp với cha hoặc mẹ để được thừa kế. Điều này có thể được chứng minh bằng:
- Giấy khai sinh ghi rõ cha hoặc mẹ ruột.
- Kết quả giám định ADN trong trường hợp tranh chấp.
- Quyết định công nhận con nuôi hợp pháp nếu là con nuôi.
Đối với quyền thừa kế từ bố dượng hoặc mẹ kế, con riêng cần chứng minh quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế như cha con, mẹ con.
Không bị truất quyền thừa kế
Theo quy định tại Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng có thể bị truất quyền thừa kế nếu có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ đối với người để lại di sản, chẳng hạn như:
- Ngược đãi, hành hạ người để lại di sản.
- Gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự hoặc tài sản của họ.
Người để lại di sản không loại trừ quyền hưởng của con riêng
Trong trường hợp người chết lập di chúc nhưng không chỉ định con riêng, con vẫn có thể yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật nếu thuộc hàng thừa kế thứ nhất và có căn cứ hợp pháp. Điều này đảm bảo rằng quyền lợi của con riêng không bị bỏ qua, ngay cả khi không được nhắc đến trong di chúc.
Vai trò của Luật Nam Sơn trong thừa kế con riêng
Trong các vụ việc liên quan đến con riêng có được hưởng thừa kế không, việc giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của các bên thường phức tạp. Đây là lý do Luật Nam Sơn đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn và hỗ trợ pháp lý:
- Tư vấn pháp luật: Giúp khách hàng hiểu rõ quyền lợi của con riêng theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
- Soạn thảo di chúc hợp pháp: Ghi rõ phần tài sản dành cho con riêng, tránh tranh chấp giữa con chung và con riêng.
- Hỗ trợ thủ tục pháp lý: Khai nhận di sản, nộp đơn yêu cầu tòa án, giải quyết tranh chấp thừa kế.
- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp: Đảm bảo con riêng được hưởng di sản đúng pháp luật, giảm xung đột trong gia đình.

Hình 4: Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp tại Luật Nam Sơn
Theo pháp luật Việt Nam, câu hỏi con riêng có được hưởng thừa kế không được giải đáp rõ ràng. Con riêng hoàn toàn có quyền hưởng thừa kế nếu đáp ứng điều kiện hợp pháp về huyết thống hoặc nuôi dưỡng. Sự hỗ trợ của Luật Nam Sơn giúp tư vấn pháp luật, soạn thảo di chúc, hướng dẫn thủ tục và giải quyết tranh chấp. Nhằm đảm bảo quyền lợi của con riêng được thực hiện minh bạch, nhanh chóng và đúng pháp luật.




