Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước năm 2022

Một số quy định về việc hủy phán quyết trọng tài thương mại

Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước. Nguyên tắc cơ bản của ngân sách quốc gia Theo quan niệm cổ điển về ngân sách quốc gia, hệ thống ngân sách của mỗi quốc gia được thiết lập và vận hành theo bốn nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc ngân sách chung; Nguyên tắc lập ngân sách toàn diện; Nguyên tắc kiểm soát cân bằng ngân sách.

Hầu hết những nguyên tắc này ngày nay vẫn được các học giả đương thời chấp nhận như những quan điểm học thuật lịch sử và tiên tiến, và những nỗ lực không ngừng được thực hiện nhằm tăng cường, phát triển và đổi mới chúng để phù hợp với bối cảnh tài chính đương thời.

Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước

Nguyên tắc ngân sách nhất niên

Xét về phương diện nội dung, nguyên tắc này có hai khía cạnh cơ bản:

+ Bản dự toán ngân sách nhà nước sau khi đã được quốc hội quyết định chỉ có giá trị hiệu lực thi hành trong một năm và chính phủ – với tư cách là cơ quan nắm quyền hành pháp cũng chỉ được phép thi hành trong năm đó.

+ Mỗi năm, quốc hội (với tư cách là cơ quan nắm quyền – lập pháp) sẽ biểu quyết ngân sách một lần theo hạn kỳ do luật định.

Nguyên tắc này vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay, nhưng các học giả hiện đại đã phát triển nó hơn nữa bằng cách thúc giục các cơ quan lập pháp đưa nó vào hiến pháp của họ như một trong những nguyên tắc hiến định. Quy định các khoản thu và chi của ngân sách nhà nước được thực hiện trong một năm và năm ngân sách bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12 năm dương lịch.

Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước

Nguyên tắc ngân sách đơn nhất

Mọi khoản thu và chi tiền tệ của Quốc gia trong một năm chỉ được phép trình bày trong một văn kiện duy nhất, đó là bản dự toán ngân sách nhà nước sẽ được Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn để thực hiện.

Nguyên tắc này cũng được xây dựng đầu tiên ở các nước có nền dân chủ sớm phát triển như Anh, Pháp, Đức… và ngày nay cũng đã trở thành một nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi ở nhiều nước khác trên thế giới.

Nếu các khoản thu và chi lại trình bày trong nhiều văn bản khác nhau sẽ gây khó khăn cho việc thiết lập một ngân sách thăng bằng và hiệu quả, mà còn khiến cho Quốc hội (với quyền lập pháp có trong tay) cũng khó kiểm soát, lựa chọn được những khoản thu, chi nào là cần thiết hay quan trọng để phê chuẩn cho phù hợp với nhu cầu và đòi hỏi của nền kinh tế – xã hội.

Chẳng hạn, có hai việc chi, một việc cần thiết và một việc không quá mang tính cấp bách. Nếu đem hai việc đó trình Quốc hội định đoạt một thời điểm chắc chắn Quốc hội sẽ chọn việc chi tiêu cần thiết, nếu không có đủ kinh phí để tài trợ cho cả hai việc.

Trong khi nếu việc trình Quốc hội chia làm nhiều thời điểm khác nhau và việc chi tiêu không quá cần thiết được trình trước thì Quốc hội sẽ thông qua việc chi này vì chưa biết được liệu trong tương lai có việc chi nào khẩn cấp hơn.

Nguyên tắc này cho ta biết rõ dung lượng tổng cộng của ngân sách, không quên một khoản nào cũng không có khoản nào bị thi hành tới 2 lần. Tiếc rằng trong pháp luật thực định ở nước ta hiện nay chưa có điều luật nào ghi nhận một cách rõ ràng, chính thức về nguyên tắc này nên khiến cho việc thực hiện nó trong thực tế có phần lỏng lẻo.

Nguyên tắc ngân sách toàn diện

Cùng với hai nguyên tắc trên, nguyên tác ngân sách toàn diện cũng đã được đề cập từ thế kỷ XVII, XVIII ở nước Anh và các nước châu Âu lục địa khác. Nguyên tắc này có thể được diễn tả bằng hai nội dung cơ bản sau đây:

+ Mọi khoản thu và mọi khoản chi đều phải ghi và thể hiện rõ ràng trong bản dự toán ngân sách nhà nước hàng năm đã được Quốc hội quyết định; không được phép để ngoài dự toán ngân sách bất kỳ khoản thu, chỉ nào dù là nhỏ nhất.

Thu và chi không được bù trừ lẫn nhau mà từng khoản thu, từng khoản chỉ được trình bày rõ ràng trong mục lục ngân sách nhà nước đã duyệt, không được sử dụng một khoản thu riêng cho một số khoản nhất định vì toàn bộ thu nhập dùng để chi cho các khoản. Khi thực hiện nguyên tắc này phải tính đến nguyên tắc “chỉ sử dụng vốn vay ngân sách đài thọ, không sử dụng cho chi tiêu dùng mà chỉ sử dụng cho đầu tư phát triển”.

Nguyên tắc ngân sách toàn diện bảo đảm dự báo ngân sách được lập rõ ràng, chính xác, minh bạch, được lập đầy đủ và được kiểm soát, tránh thất thoát.

Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước

Nguyên tắc ngân sách thăng bằng

Theo nghĩa cổ điển, nguyên tắc ngân sách thăng bằng được hiểu là tất cả các khoản thu đều phải bằng tất cả các khoản chi. Sự thăng bằng giữa các khoản thu và chi ngân sách phải được xác lập ngay từ khi lập dự toán ngân sách cho đến khi thực hiện xong kế hoạch dự toán đó.

Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng thu cũng như nhu cầu chi tiêu của mỗi quốc gia trong một năm thường xuyên biến đổi không ngừng, dưới sự tác động của rất nhiều yếu tố nên nguyên tắc thăng bằng chỉ được hiểu ở mức tương đối là các khoản thu chi phải tương ứng với nhau.

Trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, sự mất thăng bằng của ngân sách nhà nước đều có thể dẫn đến những hậu quả bất lợi.

Chẳng hạn, nếu tổng số chi lớn hơn tổng số thu (có nghĩa xảy ra tình trạng bội chi ngân sách nhà nước) thì số bội chi này thường ít có khả năng bù đắp nồi bằng các khoản thuế hay các khoản vay nợ, viện trợ nước ngoài mà đôi khi phải sử dụng đến giải pháp vay nợ ngắn hạn từ Ngân hàng trung lương, nghĩa là phát hành thêm tiền vào lưu thông để bù đắp cho các khoản thâm hụt ngân sách nhà nước.

Hậu quả là việc áp dụng giải pháp này có thể sẽ gây ra tình trạng lạm phát tiền tệ trong nền kinh tế, nếu Chính Phủ cứ lạm dụng việc vay tiền từ Ngân hàng trung ương để bù đắp bội chi ngân sách hàng năm.

Ngược lại, nếu tổng số thu lớn hơn tổng số chi (có nghĩa là bội thu ngân sách) thì hậu quả về phương diện kinh tế lẫn phương diện tài chính đều không phải hoàn toàn có lợi, bởi lẽ khi đó sẽ có một số lượng vốn ngân sách (tư bản) không được Chính Phủ đem ra sử dụng cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội vốn không ngừng gia tăng và phát triển.

Một khoản tiền của quốc gia sẽ không được đưa vào lưu thông, nền kinh tế trong nước như vậy sẽ mất đi một khoản lợi tức. Mặt khác, việc dư thừa một nguồn vốn ngân sách đáng kể trong Kho bạc nhà nước sẽ dễ dàng tạo ra tâm lý sử dụng ngân sách không tiết kiệm và kém hiệu quả, đồng thời cũng có thể tạo ra cơ hội cho một số nhân viên công quyền tìm cách tham ô, biến thủ công quỹ để mưu lợi cá nhân.

Như vậy Luật Nam Sơn đã giải đáp cho các bạn Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước

Trong trường hợp quý khách có bất kỳ các vấn đề nào gặp khó khăn đừng ngần ngại liên hệ Luật Nam Sơn để được hỗ trợ trực tiếp bởi các Luật sư HàLuật sư Trung và các Luật sư có kinh nghiệm khác.

Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết vui lòng liên hệ:

Điện thoại: 1900.633.246

Gmail: Luatnamson79@gmail.com

 

 

 

1900.633.246 tv.luatnamson@gmail.com Follow on facebook